تبلیغات
شعرودوستی - آشنایی با تبریز
نمایش وضعیت در یاهو ,

قالب وبلاگ

, قالب بلاگفا
جمعه 27 مهر 1386

آشنایی با تبریز

   نوشته شده توسط: istarsevdani    نوع مطلب :عمومی ،

پیشینه تبریز

 

 

تبریز مرکز استان آذربایجان شرقی است . در 46درجه و 25 دقیقه طول شرقی و 38درجه و دو دقیقه عرض شمالی از نصف النهار گرینویچ واقع شده است. ارتفاع آن از سطح دریا 1340 متر می باشد. با وسعتی حدود 11800 کیلومتر در قلمرو میانی خطه آذربایجان و در قسمت شرقی شمال دریاچه ارومیه و 619 کیلو متری غرب تهران قرار دارد . در150 کیلو متری جنوب جلفا ، مرز ایران و جمهوری آذربایجان قرار گرفته است. جمعیت تبریز بیش از یک و نیم میلیون نفر می باشد. تبریز از سمت جنوب به رشته کوه منفرد همیشه پر برف سهند و از شمال شرقی به کوه سرخ فام عون علی (عینالی) محدود می شود. رودخانه آجی چای (تلخه رود) از قسمت شمال و شمال غرب تبریز می گذرد و بعد از طی مسافتی قابل توجه در دشت تبریز به دریاچه ارومیه می ریزد و مهرانرود از میانه تبریز می گذرد که اکثرا در فصول مختلف سال بی آب است. تبریز زمانی دارای باغات و مزارع فرح انگیز و پر آوازه ای بود به همراه قنات ها و چشمه های متعدد که امروز تمامی آن همه باغات و مزارع از میان رفته یا درحکم از میان رفتن است و گستره شهر پیرامون خود را به مناطق مسکونی، تجاری ، اداری ، و صنعتیو خدماتی مبد ل ساخته است. شرح تبریز از گذشته ها ی دور تا به امروز هرگز د ر قاموس سطر ها و نوشته ها نگنجیده است. پیشینه تبریز همواره درهاله ای از ابهام مستور بوده و امروز نیز حکایتگر غرایب است . تاریخ تبریز در پیش ا زظهور اسلام اسیر ظن ها وگمان ها و گاهی اغراض هاست و بعد از ظهور اسلام سیمای پرشکوهش نظر جهانیان را معطوف می سازد و در گستره وسیع حکومت اسلامی به " قبه السلام " مشهور می شود . سپس در شاه راه ابریشم ، شرق را با غرب پیوند می دهد و رونق اقتصادیش به بنیان بازارها و کاروانسرا هایی می انجامد که عظیم ترین مکان مسقف پهنه گیتی می گردد واز این رو – رشک انگیز – دارای شکوهمند ترین ابنیه اعصار و مترقی ترین دانشگاه آنزمان ها – ربع رشیدی – می شود. بنیاد شهر تبریز و وجه تسمیه نامش افسانه ای را می ماند ، گاهی بوی اغراض می دهدو برخی موارد نیز از ظن ها و گمان ها نشات می گیرد. زنده یاد عبدالعلی کارنگ درآثار باستانی آذربایجان (آثار و ابنیه تاریخی شهرستان تبریز) در باب وجه تسمیه تبریز می نویسد: کلمه تبریز را جغرافی نویسان عرب چون سمعانی ویاقوت حموی به " کسرتاء " و جغرافی نویسان ایرانی وترک چون حمدالله مستوفی و کاتب چلپی به " فتح تاء " و مورخان رومی و روسی چون فاوست ، آسولیک، ورطان و خانیکف به" فتح تاء " ، قلب " باء" ، به " واو" یعنی به صورت "تورز"Tavrez و " تورژTaverz " ، " تورشTavres" و " دورژ Davrez " ذکر کرده اند. درباره بنا و وجه تسمیه شهر تبریز حمدالله مستوفی و یاقوت حموی می نویسند : بنای تبریز از زبیده زن هارون الرسید است . وی به بیماری تب نوبه مبتلا بوده، روزی چند در آن حوالی اقامت کرده ، در اثر هوای لطیف و دل انگیز آنجا بیماری زبیده زایل شده، فرموده شهری در آن محل بنا کنند و نام آن را " تب ریز " بگذارند اولیا چلبی کلمه " تبریز را به معنی ستمه دوکوجو" (ریزنده تف و تاب) و این نام را باآتشفشانی دیرین کوه سهند مربوط دانسته است. زنده یاد کارنگ درادامه می افزید: مورخان ا رمنی هم اسم تبریز را " تورژ یا دورژ" محرف عبارت " د، ای ، ورژ " به معنی انتقام گاه دانسته و نوشته اند : بانی تبریز خسرو ارشاکی (233-217م) حکمران ارمنستان است که آن شهر را به یاد گرفتن انتقام " ارتبانوس" یا " اردوان" آخرین پادشاه پارتی ا زاردشیربابکان بنیاد نهاده ونام آن راDa-i-vrez) ) گذاشته است. مولف آثار باستانی آذربایجان با افسانه شمردن موارد ذکر شده می نویسد : قدیمی ترین ذکر نام تبریز را درکتیبه سارگن دوم پادشاه آشور خواهیم یافت. شرقشناس شهر فقید ولادیمیر مینورسکی می نویسد : " سارگن دوم د رسال 714 قبل از میلاد به قصد تصرف ممالک اورارتو سفری به شمال غربی ایران کرد. از ناحیه سلیمانیه کنونی (واقع د رکردستان عراق) داخل کردستان مکری شد، از پارسوا parsua (پسه کنونی ) و ساحل جنوبی دریاچه ارومیه گذشت ، از سوی شرقی دریاچه به راه خود ادامه داد و پس ازپشت سر گذاشتن " اوشکایا" (اسکوی کنونی) قلعه "تارومی" یا "تاروئی " و "ترماکیس" را گشود . بعید نیست یکی از این دو کلمه نام قدیمی تبریز کنونی باشد. چنانچه درابتدا اشاره شد پیشینه تبریز همواره در هاله ای از ابهام مستتر بوده است و بنیاد و وجه تسمیه نامش گاهی افسانه ای ، گاهی مغرضانه و گاهی نشات گرفته ازظن ها . گمان ها می گردد. این که تبریز قبل از اسلام مکانی آباد ویا غیر آباد بوده است هنوز سند محکمه پسندی در میان نیست حتی در اوایل ظهور اسلام نیز در حمله اعراب به آذربایجان نامی ا زتبریز دیده نمی شود، تنها اشاره دقیق و مستند مربوط به زمان سلسله روادیان است که در زمان خلافت متوکل عباسی ، رواد ازدی و فرزندانش تبریز رو به آبادی نهاد و دور شهر رابارو کشیدند .از آن زمان به بعد تبریز با سپری ساختن وقایع تلخ و شیرین اوازه ای جهانی یافت . اوصافی که درطول تاریخ از تبریز شده است به اجمال چنین است: در قرن چهارم هجری یاقوت حموی تبریز را مشهورترین شهر آذربایجان می خواند. ابو حوقل در367 و ابن مسکوبه در421 و ناصر خسرو در 438 تبریز را بزرگترین و آبادترین شهر آذربایجان می خوانند. در سال 618 لشگر مغول به پشت دروازه های تبریز می رسند ، اما تدابیر شایان تقدیر بزرگان شهر تبریز را از حمله مغولان مصون نگه می دارد و مردم تبریز با بذل مال شهر را ازکشتار و ویرانی رها می سازند. البته این اتفاق سه بار تکرار می شود ودر هر سه بار مردم متمول تبریز همان تدبیر را به کار می بندند تا این که د رسال 638 ه. ق مغول ها به سراسر آذربایجان مسلط می شوند و تبریز را پایتخت خود قرار می دهند که در زمان غازان خان تبریز شکوه ویژه ای می یابد . شنب غازان خان با ابهت تاریخی اش چشم ها را خیره می سازد ، خواجه رشیدالدین فضل الله وزیر اندیشمند ایلخانیان ربع رشیدی را بنیاد می نهد که در زمان خود عظیم ترین مرکز علمی – فرهنگی به شمار می رود و از آن همه مجد و عظمت اینک ویرانه های از برج های ربع رشیدی در میان محله ای باقی مانده است. این شهر در طول تاریخ دوره های طلایی متعددی را سپری ساخته است. دوران پایتختی، دوران ولیعهدنشینی، دوران شکوفای تجاری ، اقتصادی، هنری و... زمانی مکتب تبریز در عرصه هنر تحول شگرفی را موجب می گردد که امروز آثار کم نظیر آن دوره زینت بخش موزه های جهان است. مردان و زنان نامداری ا زاین شهر برخاسته اند. کعبه ملای روم ، میعادگاه عرفا، شعرا، اندیشمندان و بزرگان بوده است .به همین خاطر تبریز یگانه شهری است که صاحب مقبره الشعرا است . مقبره ای که خاقانی ها ، همام ها، قطران ها، و... سرانجام واپسین مقتدر آسمان شعر و ادب شهریار شیرین سخن درآن مکان مقد س آرمیده است . اگر چه از بلایای زمینی وآسمانی درامان نمانده است ، زلزله ها ، سیل ها، بیماریهای واگیر ، جنگ ها و ... همه تبریز را آشفته ، اما باز این شهر همیشه سرافراز به قول آقای یحیی ذکاء ، هر بار از زیر ویرانه ها و خاکستر های شهرپیشین همچون سمندری ، زنده تر و سرافرازنه تر قد برافراشته ، زندگی از سرگرفته و هیچگاه زبون پیشامد ها و بازی های روزگار نگردیده است. میر علی تبریزی واضع خط نستعلیق ، پیر سید احمد تبریزی استاد کمال الدین بهزاد و... از جمله هنرمندانی بودند که تحولی در عرصه دنیای هنر ان روزگار پدید آوردند. در زمان صفویه این اقتدار هنری در تبریز به اوج خود رسیده اما جنگ صفویان با دولت عثمانی آنچه را که بافته شده بود پنبه ساخت و از آن همه مجد و عظمتش جز کشتزارهایی سوخته و کوشک هایی ویران چیزی بر جای نماند و پایتخت به اصفهان منتقل شد و هر چه استاد و هنرمند و اندیشمند بود به اصفهان کوچید و بناهای عظیم اصفهان مه امروز مایه مباهات کشورمان است به دست کوچندگان تبریز و هنرمندان این خطه بنیاد شد و پادشاهان صفوی که پادشاهانی فرهنگ دوست و هنرپرور بودند اصفهان را نگین ایران ساختند و همای سعادت ا زفراز آذربایجان بویژه تبریز پرکشید و بر سر اصفهان سایه افکند. تبریز گذشته ا زآنچه ذکرش رفت، در امور بنیادی نیز هموارهپیشگام بوده است که شاهد آن بوده ایم و هستیم. نقش بنیادی تبریزدرنهضت تنباکو به استناد مدارک موجود حقانیت مبدا نهضت تنباکو ازتبریز را به اثبات می رساند که در پی آن میرزای شیرازی فتوای معروف خود را صادر می کند و شرح واقعه به قلم پژوهشگر ارجمند آقای صمد سرداری نیا تحت عنوان "تبریز درنهضت تنباکو " به انجام رسیده است. قیام عظیم مشروطیت و نقش تبریز در اعطای مشروطه به مردم آن زمان امر مبرهنی است که حکایتگر دلیری مردان پولادین اراده ای چون زنده یادان ستارخان سردار ملی ، باقر خان یالار ملی ، ثقه الاسلام ، شیخ محمد خیابانی، علی مسیو، حسین خان باغبان و...است. بعد از قیام مشروطه و وقایع مختلف ،تبریز پس از سپری ساختن سالهای بحرانی 20الی 25 درسال 1332 در نهضت ملی ساختن نفت یکی از ارکان حرکت های آن زمان در سراسر کشور به شمار می رفت و گواه این ادعا ، صفحه های حاکی شور و حال انقلابی مطبوعات تبریز در آن سال هاست و ملاقات های شادروان سید اسماعیل پیمان با آیت ا.. کاشانی و دکتر مصدق می باشد. درنهضت 15 خرداد سال 1342 نیز بازاریان تبریز با بستن بازار و خطبای تبریز باایراد سخنرانی های مهم و پخش شب نامه ها و حرکت های اصیل انقلابی دین خود را ادا کردند و سرانجام در29 بهمن سال 56 با حرکتی توفنده بنیاد شاهنشاهی 2500 ساله را به لرزه درآوردند و عظمت واقعه به قدری غیر منتظره و خارق العاده بود که رژیم شاهی را دچار سردرگمی ساخت و ساواک با تمامی ادعاهای پر طمطراق خود عاجزانه به تقلا برخاست. آنچه رفت مختصری بود از تبریز و وقایع تاریخی فرهنگی آن . اینک به شرح مختصر یکایک موارد شایان توجه اکتفا می شود . با این امید که این سطور درشناساندن سیمای تبریز برای هر صاحب اشتیاقی سودمند واقع شود. بافت قدیمی تبریز توسعه شهر تبریز از طریق ایجاد بازارچه هایی در امتداد دروازه های هشت گانه قدیمی صورت گرفته است . با پوشش فواصل بازارچه ها توسط واحدها ی مسکونی ، سیمای شهر فعلی در قرن گذشته شکل گرفته است و اکنون نیز این سیما را می توان در محلات قدیمی شهر کاملا مشاهده نمود هر چند خیابان کشی های جدید آن بافت قدیمی و سنتی را از بین برده با این همه در بین کوچه پس کوچه ها ی قدیمی شهر و برخیابانهای قدیمی می توان به وضوح معماری قدیمی شهر را که از آنها آثاری هر چند غیر معمور برجا مانده است مشاهده نمود . این قسمت از شهر از شمال به محله دوه چی (خیابان شمس تبریزی)، از جنوب به محله لیلاوا و چرنداب ا زشرق به خیابان ثقه الاسلام و خاقانی و از غرب به راسته کوچه و شریعتی محدود می گردد. د ردوران این هسته مرکزی بازار تبریز قرار گرفته است که با وسعتی معادل یک کیلومتر مربع از تیمچه هاو سراها و دالان و مساجد و حمام ها و حجرات تشکیل یافته است. این بازار بعد از مشروطیت و مخصوصا بعد ازسالهای 1300 شمسی د راثر عدم توجه رو به خرابی گذارده است . هجوم معماری جدید و استفاده از مصالح جدید به جای مصالح سنتی قدیم ، این بازار را مورد تهدید جدی قرار داده است . رکود اقتصادی منطقه بعد از سال های 1320 که مسایل سیاسی وقت موجد آن بوده است و فرا ر سرمایه های بومی ، در انهدام بازار تبریز نقش مهمی داشته است به طوری که دردهه های 30و 40 بی توجهی به اوج خود رسیده و بیشتر انهدام بازار و بافت سنتی آن در این سال ها صورت گرفته است. با تمام اینهااگر یک جهانگرد اروپایی بخواهد به شرق مسافرت نماید از اروپا تا تهران بازار سرپوشیده ای به بزرگی و عظمت بازار تبریز مشاهده نخواهد نمود. ا زجهانگردان بنامی که بازار تبریز را در اعصار و قرون مختلف دیده و توصیف نموده اند می توان مقدسی در قرن چهارم ، یاقوت حموی قرن هشتم را نام برد که هر یک به فراخور حال از بازار و وفور کالا و این که درآمد بیشتر مردم از طریق داد وستد به دست میآید سخن رانده اند ولی مفصل ترین آنها را شاردن داشته است . او بازار را دارای 15000 باب مغازه و تبریز را دارای بزرگترین بازار آسیا به حساب می آورد. بازار تبریز یکی از شاهکاریهای جالب معماری ایرانی است . طاق ها و گنبدها بی نظیر یا کم نظیر دارد. بزرگترین گنبد بازار ،گنبد تیمچه امیر است . مهم ترین تیمچه های فعلی بازار تبریز عبارتند از:تیمچه امیر ، تیمچه مظفریه ، تیمچه شیخ کاظم ، تیمچه گرجیلر، تیمچه حاج صفر علی ،تیمچه میرزا شفیع، تیمچه حاج رحیم ، تیمچه حاج میر ابوالحسن. بانی تیمچه امیر میرزا محمد خان امیر نظام زنگنه است که در1260 ه .ق در گذشته است . معمار معروف آنصمد معمار بوده است که داستان زندگی او دربین معمارین تبریز زبانزد است . وی د راواخر عمر با فقر روزگار گذرانیده وبا فقر نیز زندگی را بدورد گفته است. یکی از زیباترین قسمت های بازار تبریز تیمچه مظفریه است. ساختمان این بنا در سال 1305 ه.ق پایان پذیرفته است و نامگذاری آن به سبب حضور مظفرالدین میرزا و افتتاح آن به دست وی بوده است. بانی آن حاج شیخ معروف (جعفر قزوینی) بوده است که درعین حال بانی تیمچه ها و دالان حاج شیخ نیز می باشد. معروف ترین راسته ها ی بازارتبریز در حال حاضر عبارتنداز : بازار امیر، بازار کفاشان ، بازار حرمخانه، راسته بازار ، یمن دوز بازار ، بازار حلاجان ، قیزبستی بازار (قیز بسط بازار) بازار سراجان، راسته کهنه ، بازار کلاهدوزان، دلاله زن بازار، بازار صادقیه، بازار مسگران ، بازار حاج محمد حسین ، بازار مشیر، بازار صفی، بازار میرابوالحسن، رنگلی بازار ، بازارچه دوه چی، (شتران)، بازارچه خیابان و... مجمو عه بازار قدیمی تبریز به سبب ویژگی های معماری آن و ضرورت حفظ و نگهداری از آن درسال 1354 تحت شماره1097 د رفهرست آثار ملی کشور ثبت شده و اینک مطابق قانون تحت حفاظت سازمان میرا ث فرهنگی قرار دارد و هر گونه تعمیرات و مرمت آن با اطلاع و مجوز آن سازمان صورت می گیرد . سازمان میراث فرهنگی کشورهمه ساله از محل بودجه عمومی دولت و کمک های مالی کسبه مبالغ قابل توجهی درمرمت و احیا این مجموعه زیبای قدیمی هزینه می نماید. راه آهن تبریز راه آهن قطار تبریز به خارج از کشور به خط تبریز نخجوان منحصر می شود که در این مسیر مسافرین جلفا را نیز می پذیرد و از خطوط داخلی قطار تبریز می توان به تبریز سلماس ، تبریز مشهد و تبریز تهران اشاره کرد که مسافرین محترم می توانند از تبریز به دیگر نقاط کشور نیز (که از تهران راهی می شوند) بلیط تهیه نمایند. فرودگاه تبریز وجود فرودگاه بین المللی شهر تبریز باعث گردیده که از شهر تبریز بتوان به کشورهای دیگر مسافرت کرد . پروازهای باکو – دمشق هم اکنون دایر است و در آینده پروازهای داخلی به صورت هفتگی و روزانه از این فرودگاه به شهر های تهران ، مشهد، رشت، و جزیره کیش انجام می گیرد. این فرودگاه دارای ترمینال بین المللی ، تسهیلات گمرک، قرنطینه، رستوران و سالن غذاخوری به علاوه یک ساختمان مخصوص سرویس پذیرایی هواپیمایی ملی ، ساختمان هواشناسی و موتور خانه نیز در آن بنا شده است. شهریار فرزند آقا سید اسماعیل موسوی معروف به حاج میرآقا خشکنابی در سال 1325 هجری قمری (شهریور ماه 1286 هجری شمسی) در بازارچه میرزا نصراله تبریز واقع در چای کنار چشم به جهان گشود . در سال 1328 هجری قمری که تبریز آبستن حوادث خونین وقایع مشروطیت بود پدرش او را به روستای قیش قورشاق و خشکناب منتقل نمود . دوره کودکی استاد در آغوش طبیعت و روستا سپری شد که منظومه حیدر بابا مولود آن خاطرات است. درسال 1331 هجری قمری پدرش او را جهت ادامه تحصیل به تبریز بازآورد و او د رنزد پدر شروع به فراگیری مقدمات ادبیات عرب نمود و در سال 1332 هجری قمری جهت تحصیل اصول جدید به مدرسه متحده وارد گردید و در همین سال اولین شعر رسمی خود را سرود و سپس به آموختن زبان فرانسه و علوم دینی پرداخته و از فراگیری خوشنویسی نیز دریغ نمی کرد که بعد ها کتابت قرآن ، ثمره همین تجربت می باشد . در سیزده سالگی اشعار شهریار با تخلص بهجت در مجله ادب به چاپ می رسد . در بهمن ماه سال 1299 شمسی برای اولین باربه تهران مسافرت کرده و در سال 1300 توسط لقمان الملک جراح در دارالفنون به تحصیل می پردازد . شهریار در تهران تخلص بهجت را نپسندیده و تخلص شهریار را پس از دو رکعت نماز و تفعل از حافظ می گیرد. شهریار از بدو ورود به تهران با استاد ابوالحسن صبا آشنا شده و نواختن سه تار و مشق ردیف های سازی موسیقی ایرانی را از او فرا می گیرد . او همزمان با تحصیل در دارالفنون به ادامه تحصیلات علوم دینی می پرداخت و در مسجد سپهسالار د رحوزه درس شهید سید حسین مدرس حاضر می شد. د ر سال 1303 وارد مدرسه طب می شود واز این پس زندگی شورانگیز و پرفراز و نسیب او آغاز می شود . در سال 1313 و زمانی که شهریار در خراسان بود پدرش حاج میر آقا خشکنابی به دیار حق می شتابد . او سپس در سال 1314 به تهران بازگشته و از این پس آوازه شهرت او از مزارها فراتر می رود . شهریار شعر فارسی و آذری را با مهارت تمام می سراید و در سالهای 1329 تا 1330 اثر جاودانه خود حیدر بابایه سلام را خلق و برای همیشه به یادگار می گذارد . منظومه حیدر بابایه سلام تنها در جماهیر شوروی به 90 در صد زبانهای موجود ترجمه و منتشر شده است. درتیر ماه 1331 مادرش دارفانی را وداع می کند . در مرداد ماه 1332 به تبریز آمده و با یکی از منسوبین خود به نام عزیزه عمید خالقی ازدواج می کند که حاصل این ازدواج سه فرزند به نام های شهرزاد و مریم و هادی هستند . در حدود سالهای 1346 شروع به نوشتن قرآن،به خط زیبای نسخ نموده که یک ثلث ان را به اتمام رسانده و دیوان اشعار فارسی استاد نیز چندین بار چاپ و بلافاصله نایاب شده است. در مدت اقامت درتبریز موفق به خلق اثر ارزنده سهندیه دررمانتیک ترکی می گردد .در سال 1350 مجددا به تهران مسافرت نموده و تجلیل های متعددی از شهریار به عمل می آید . ولی در سال 1354 داغ دیگری از فوت همسر به دلش می نشیند و د رسال 1357 شهریار با حرکت توفنده ا زانقلاب اسلامی همصدا شده و با اعتقاد راسخ و قلبی مالامال از عشق به امام خمینی (ره) دهه آخر عمر خود را سپری می کند . دراردیبهشت ماه سال 1363 تجلیل باشکوهی از استاد در تبریز به عمل آمد . استاد شهریار به لحاظ اشتهار در سرودن اشعار کم نظیر درمدح امیر مومنان و ائمه اطهار علیه السلام به شاعر اهل بیت (ع) شهرت یافته . او پس از یک دوره بیماری در 27 شهریورماه سال 1367 دار فانی را وداع و د رمقبره الشعرا به خاک سپرده شد. موزه فرش آذربایجان هزاران سال است مردمانی از جنس خاک ، فراق خود را از بهشتی که روزگاری در آن بوده اند با آوازهائی غم بار ناله می کنند و خود را با یادآوری مرغزارها و چشم اندازهای پر رمز و راز آن ، پر امید نگه می دارند. آنان به نقش ها و رنگ های بهشت می اندیشند و آن را نقطه به نقطه بر زمینه ای از نخ و پشم و ابریشم در مقابل دیدگان خود گره می زنند لذا جهت تحقق به این رویای بهشتی، موزه فرش به مدیریت و همت استاد خدایاری و تنی چند از اساتید در شهر تبریز برای اولین بار افتتاح و مورد بازدید شهروندان ، سیاحان و بسیاری از مسئولین مملکتی و کشورهای دیگر قرار گرفت . زیارتگاههای تبریز بقعه سید حمزه
درمحله سرخاب در خیابان ثقه الاسلام قرار دارد . آنچه از اینبنا باقی مانده است صحن نسبتا وسیع آن است . عمارت مقبره مرکب از یک کفش کن ، یک دهلیز و یک اتاق کوچک مسجد گونه ای است.
تعمیرات اساسی د ر1279 ه. ق. در زمان ناصرالدین شاه انجام یافته است . از سنگ های حجاری شده آن طاق مرمرین درورودی بقعه را که درزمان صفویه کنده شده است می توان نام برد. تاریخ بنای اولین بقعه به سال 714 ه. ق. می رسد . سید حمزه به شانزده واسطه نسلش به حضرت موسی ابن جعفر می رسد. بقعه صاحب الامر
در زمان شاه طهماسب صفوی ساخته شد د ر1045 قمری سپاهیان سلطان مراد چهارم آن را تخریب کردند که دوباره ساخته شد. در زلزله 1193 دوباره ویران شد و در 1208 تجدید بنا یافته است. دارای یک گنبد و دو مناره است . د رمدخل دهلیز و اندرون بقعه دو طاق مرمری از زمان شاه طهماسب صفوی برجاست . در وسط بقعه صندوق چوبی مشبکی قرار دارد ولی زیر آن قبری وجود ندارد. بنابر این یکمسجد حساب می شود نه یک یقعه. بقعه عون بن علی(عینالی) ابن بقعه بر فراز بلندترین قله کوه سرخاب واقع شده است . سنگ بنا شیوه ایلخانی دارد . در زمان تسلط عثمانی ویران شده د رزمان شاه عباس تجدید بنا یافته. درزلزله های 1134و 1193 دوباره ویران شده آخرین بار در1342 قمری تعمیر شده است. اخیرا نیز تعمیرات جزیی در آن انجام یافته و راهرو پشت آن به اتاق کوهنوردی تبدیل شده است. بنا به روایتی مقبره دو تن از اولاد حضرت علی (ع) عون علی وزین علی درآنجاست. بقعه شیخ محمد سیاهپوش د رکوچه علی سیاهپوش در خیابان منجم واقع شده است . جا ی تاریخ د رسنگ نوشته ریخته وناپیداست . ارادت به شیخ معروف داشت و به جای او نشسته است. تاریخ در گذشت وی معلوم نیست ولی احتمالا دردهه پنجم قرن دهم اتفاق افتاده است. آرامگاه دو کمال در محله بیلانکوه تبریز در میان باغی مشجر و بنایی متین و زیبا دو تن از بزرگان ادب و هنر کشورمان آرمیده اند . کمال الدین مسعود خجند ی از شعرای معروف قرن هشتم و نهم هجری و کمال الدین بهزاد معروفترین نقاش مینیاتوریست قرن دهم هجری . مقابر یاد شده در سال 1338 توسط فرهنگ دوستان کنجکاو شهر تبریز کشف و عد ها به همت انجمن آثار ملی مرمت و لوحه یادبود د رآن نصب گردید . درسالهای اخیر نیز اقدامات استحفاظی از طریق سازمان میراث فرهنگی استان د رمقابر یادشده انجام گرفته است . بقعه سید ابراهیم و سنگ بسم الله د رمحله دوه چی (خیابان شمس تبریزی) قرار دارد. این که سیدابراهیم اولاد امام موسی بن جعفر (ع) باشد. دلیل قانع کننده ای دردست نیست. صاحب تاریخ دنبلیان می نویسد که : شیخ ابراهیم حکمران آذربایجان بود .در زمان اوزون حسن در870 وفات یافت و در محله دوه چی مدفون شد . الان گنبدی دارد مشهور به سید ابراهیم. مهمترین قسمت این بقعه سنگی است که بر دیوار غربی بقعه نصب شده است و به سنگ بسم الله مشهور است . به ابعاد 25/1× 70/3 تاریخ حجاری 1270 قمری است . درقاهره نوشته شده و اثر میرزای سنگلاخ است که به جهت قبر پیامبر اکرم به دربار عثمانی برده بود ولی د راثر بی توجهی سلطان عثمانی آنرا به تبریز آورد و بالاخره خود میرزا و سنگ بسم الله دربقعه سیدابراهیم ماندگار شد. مقبره الشعرا در ماخذ و منابع از مقبره الشعرا یا آرامگاه شاعران د رسرخاب تبریز تا قبل از قرن هشتم نامی برده نشده و قدیمی ترین تذکره فارسی ، یعنی لباب الا لباب محمد عوفی که ظاهرا در سنه 618 تالیف شده و شرح حال شاعران قرن ششم مانند خاقانی و ظهیر را که در مقبره الشعرا دفن شده اند ، نگاشته است ، نامی از مقبره الشعرا نبرده و از این روی قدیم ترین کتابی که نام مقبره الشعرا سرخاب را به صراحت دارد نزهه القلوب حمدلله مستوفی است که د رسال 740 ه. ق تالیف شده و دیگر تاریخ گزیده اوست که در سال 730 ه. ق تالیف شده است.

در حال حاضر مقبره الشعرا در خیابان ثقه السلام جنب خیابان عارف و تقریبا حوالی تکیه حید رواقع شده است. اگرچه زلزله ها و سیل های بنیان کن اثری ازمزار بزرگان آرمیده در این مکان بر جای نگذارده است باری قداست مکان موجب بنیاد بنایی شد که امروز به مثابه سمبلی نمایه ای است ا زتبریز کهن. از واپسین مشاهیری که در این مقبره دفن شدند، ثقه السلام شهید از شهدای والا مقام مشروطه در صد ر مشروطیت و استاد سید محمد حسین شهریار شاعر بلند آوازه معاصر را می توان نام برد. معروفترین آرمیدگان مقبره الشعرا به شرح زیر می باشند. اسدی طوسی ، قطران تبریزی ، مجیرالدین بیلقانی، خاقانی شیروانی ، ظهیرالدین فارابی ، شاپور نیشاپوری ، شمس الدین سجاسی ، ذولفقار شروانی، همام تبریزی ، مانی شیرازی، شکیبی تبریزی، سید محمد حسین شهریار خانه‌های قدیمی تبریز بافت معماری شهری چون تبریز درواپسین زلزله ویرانگر آخرین شب سال 1193 درهم می ریزد و شهر به تلی از ویرانه ها مبدل می شود اما بناهای محتشمی چون ارک علیشاه ، مسجد کبود ، مسجد جامع، مسجد استاد شاگرد، بازار تبریز و ده ها بنای دیگر باز می مانند تا استواری تبریز را به اثبات رسانند. این ویرانی مصادف است با آغاز حکومت قاجار و آغاز معماری قاجار بر اساس تحقیق مهندسین مشاور عرصه به میراث فرهنگی آذربایجان شرقی ، در آن زمان تبریز ولیعهدنشین به دروازه اصلی ارتباطات و فصل مشترک داخل و خارج کشور بدل می شود . در زمینه آجر کاری بناهای آن دوره به جرات می توان تبریز را دروازه ورود و سپس بسط نوعی از آجر کاری دربناها دانست که نمونه های آن رادر تهران و دیگر شهرها نیز می توان جستجو کرد. خانه ها ی قدیمی تبریز که د ر ترکیب با هم ، بافت دلپذیری را پدید آورده و مجموعه ها ی با ارزشی را در اختیار می گذارد . بر اساس مصوبه 28/9/69 شورای عالی شهر سازی و معماری ایران که شش شهر را مرکز اصلی فرهنگی – تاریخی کشور اعلام می کند اهمیت ویژه خود را به اثبات رسانده و از سوی مسئولین میراث فرهنگی استان مورد اقدام واقع می شوند به طوری که ظرف این مدت ، اقدامات زیادی در جهت شناخت و معرفی این آثار صورت گرفته است . خانه مشروطیت احیاء شده و میراث فرهنگی استان د رآن مستقر است، خانه شربت اوغلی به فرهنگسرای تبریز بدل گشته ، خانه قدکی برای دانشکده معماری دانشگاه سهند اختصاص یافته و در جوار خود دو خانه قدیمی دیگر به یک مجموعه دلپذیر علمی بدل کرده است.معماری خانه های قدیمی تبریز ، معماری ایرانی بومی شده است. انطباق خارق العاده اقلیمی آن را کاملا تبریزی می سازد . این معماری متفاوت با معماری کویری و دیگر نقاط است. سردرخانه های قدیمی تبریز مبین این ادعاست . به تعبیری خانه قدیمی تبریز از سردر آغاز می شود که تنوع آن در تبریز اعجاب آور است . این خانه ها اگرچه رو به درون دارند و دیوارهای بلند آنها را از بیرون جدا می سازد ، دیوار بیرونی قاب بندی شده است وسردر نیز به بهترین شکل ممکن تزیین شده است تا عابر و گذرنده محترم داشته شود اینک از آن خانه ها ی پر احتشام 600 باب شناسایی شده و تخمیین زده می شود که با کنکاش های رفته به 800 باب بالغ شود که بهترین آنها : خانه میرزا مهدی خان فراشباشی در محله "سرخاب قاپوسی"، خانه شربت زاده گان درسرخاب قاپوسی ، خانه حیدرزاده در کوچه پشت ساعت شهرداری ، خانه حاج محمد آقا حبشی در کوچه صدر ، خانه دکتر گنجه زاده درمقصودیه ، خانه میرزا محمد حسین مجتهد درپشت استانداری ، خانه میرزا حسین واعظ در شریعتی جنوبی ، خانه مستشارالدوله ، کوچه امام جمعه ، خانه دکتر فرزام درمقصودیه ، خانه امیر نظام گروسی در ششگلان ، خانه تاجرباشی د رکوچه صدر ، خانه سلطان القرائی درشتربان و... دیگر خانه های قدیمی تبریز عمارت شهرداری تبریز عمارت شهرداری تبریز در سال 1314 شمسی در محل گورستان متروک و مخروبه کوی نوبر با نظارت مهندسان آلمانی درزمان ریاست شهرداری حاج ارفع الملک جلیلی بنا گردید . این ساختمان دارای یک برج ساعت چهار صفحه ای است که با طنین موزون زنگ هایش هر 15 دقیقه یک بار ، گذشت زمان را به گوش مردم تبریز می رساند . نمای خارجی تالار شهرداری تبریز از سنگ تراشیده بوده و نقشه ساختمان آن با نمونه ساختمانهای کشور آلمان قبل از جنگ جهانی دوم مطابقت دارد. این بنا د ر وسط شهر تبریز و درمیدانی موسوم به میدان ساعت واقع شده و در حال حاضر تمام امور عمرانی متمرکزشهر و امور اداری شهرداری تبریز در این تالار و عمارت متمرکز است. مساجد قدیمی مسجد کبود: این مسجد بنا به کتیبه سردرب آن به سال 870 هجری قمری و در زمان سلطان جهانشاه مقتدرترین حکمران سلسله قره قویونلویان که فردی زیبا پسند و شاعر نیز بوده، بنا شده است. تنوع و ظرافت کاشیکاری و انواع خطوط به کار رفته درآن و همچنین زیبایی و هماهنگی رنگ ها سبب شده است که به فیروزه اسلام شهرت یابد. کتیبه ها به وسیله نعمه اله البواب خوشنویس مشهور قرن نهم کتابت شده و سرکاری آن با عزالدین قاپوچی بوه است. زلزله سال 1193 ه. ق. سبب فرو ریختن گنبدها و خرابی آن شده است . با این که از این مجموعه زیبا جز سردری شکسته و چند پایه باقی نمانده است ولی به قول:... ارزد به صد هزار ، تعمیرات و دوباره سازی مسجد به منظور حفاظت بخش های باقیمانده شامل طاق ها و پایه ها از سال 1318 شروع شده ااست. مسجد استاد و شاگرد این مسجد در خیابان فردوسی سابق پشت دبیرستان دخترانه بنت الهدی واقع گردیده است. این مسجد ازطرف امیر حسن چوپان ملقب به علاءالدین ساخته شده است . چون تحریر کتیبه ها و مندرجات دیوارهای داخل و خارج مسجد به خط عبدالله سیرفی و یکی از شاگردان زیر دست وی صورت گرفته بود لذا عوام آن مسجد را استاد و شاگرد می نامیدند. مسجد اسماعیل خاله اوغلی(پسر خاله): این مسجد د رسمت چپ یا جانب جنوبی دالان مدرسه طالبیه بین مدرسه دینی جعفریه و مسجد جامع بزرگ واقع شده. ده ستون سنگی زیبا و هجده گنبد ضربی آجری دارد که سابقَا آن را مسجدملا محمد حسن پیش نماز می گفتند. مسجد امام جمعه این مسجد درجانب شرقی بازار مسجد جامع درنزدیکی مدرسه طالبیه واقع شده است . بیست ستون سنگی با سر ستون مقرنس و سی گنبد ضربی آجری دارد . ستونها درچها رردیف قرار گرفته اند و روی همه آنها رنگ سبززده شده است. بدین لحاظ این مسجد به مسجد سبز اشتهار دارد. این مسجد را بازرگانی دیندار به نام حاج علی به تاریخ 1255 ه . ق. عمارت کرده است. مسجد حاج صفر علی: این مسجد د ر ضلع شمالی حیاط مدرسه حاج صفر علی واقع شده است. مسجد ی است با عظمت و زیبا با گنبدی بلند و مناره ای منقش به کاشی های آبی رنگ درضلع شرقی و غربی مسجد دو تالار دیگر وجود دارد که هر یک به جای خود مسجد جداگانه ای به شمار می رود . میان مسجد و دو مسجد جانبین پنجره هایی چوبی نهاده اند که موقع باز شدن آنها هر سه مسجد به هم متصل می شوند و به صورت مسجد واحدی د رمی آیند. بانی مسجد بازرگان معاصر نایب السلطنه حاج صفر علی خوئی است مسجد حجت الاسلام این مسجد د رجنوب صحن مدرسه طالبیه و جانب غربی مسجد جامع واقع شده است. پنجاه و چها ر گنبد آجری آن بر روی چهل ستون سنگی کبود قائم است. همه ستو نها منشوری و دارای قاعده ده ضلعی و سر ستون مقرنس یکنواخت هستند به جز یک ستون بزرگ واقع در جلو محراب که حجاری تزئینی مارپیچی و سرستون مقرنس پرکاری دارد که از شاهکاریهای هنر حجاری به شمار می رود و ظاهرا باقیمانده بنای باعظمتی است که سابقاَ در همین محل برپا بود و در اثر زلزله و حوادث دیگر منهدم گردیده است. مسجد جامع تبریز این مسجد که در کتب تاریخی نیز ازآن عنوان جامع کبیر نام برده شده در همه ادوار تاریخی همواره مسجد جامع شهر بوده و بازار برگرداگرد آن شکل گرفته است.

قدیمی ترین بخش آن شبستان وسیعی است از تاق وگنبد هایی که بر فراز ستون ها ی 8 گوش آجری که زینت بخش آن گچبری های ظریف و هنرمندانه دوره روادیان (مقارن سلجوقیان) است بنا شده است.مسجدجامع در دوره ه ایلخان مغول مورد توجه و تعمیر بوده و الحاقانی به آن افزوده شده است. محراب رفیع گچبری باقیمانده فعلی یادگار آن دوره است.

دردوره حکومت آق قویونلویان در آذربایجان گنبد ی رفیع مزین به انواع کاشیکاری های معرق به وسیله سلجوق شاه بیگم زن اوزون حسن در بخش شمالی آن احداث شده که هنوز هم پایه ها و گوشه هایی از کاشیکارهای آن باقیمانده است. در زلزله سال 1193 ه . ق. که کلیه عمارات تبریز را در هم می کوبد این مسجد نیز از خرابی بی نصیب نمی ماند. مسجد فعلی با پایه های متین و پوشش طاق و چشمه بعد از زلزله (اوایل حکومت قاجاریه) و توسط حسینقلی خان دنبلی حاکم وقت بنا شده است که از آثار خوب قاجاریه می باشد. مسجد علیشاه بنای ارک تبریز باقیمانده مسجدی است که درقرن هشتم هجری توسط تاج الدین علیشاه وزیر الجایتو ساخته شده است .قسمت جنوبی آن دارای طاقی بزرگ بوده که گویا به علت تعجیل در بنیان آن فرو ریخته است. عرض این بنا سی متر و ارتفاع آن 26 متر است. عرض دیوارها 10 متر و داخل آنها مرکب از دو دیوار عریض است که توسط طاقهایی به هم اتصال یافته است. حمدالله مستوفی ضمن توصیف این مسجد طاقی بر بالای مسجد ندیده است . این بنا دردوران قاجاریه مبدل به انبار غلات و مخزن مهمات گردیده و حصاری دور آن کشیده شده و نام ارک یافته است . ارک د ردوران مشروطیت به دست مشروطه خواهان افتاد و د رنتیجه باعث تقویت موضع آنان شده است . درسالهای قبل از انقلاب تبدیل به باغ ملی یا گردشگاه عمومی شده بود و هم اکنون ا زمحوطه این اثر باستانی به عنوان مصلی استفاده می شود.
مسجد حسن پادشاه توسط اوزون حسن با فرزندش یعقوب ساخته شده است . اکنون به صورت ویرانه متروکی در آمده است . چند ستون سنگی و پاره ای سنگ نوشته های شکسته و درهم ریخته تنها باقیمانده از آن مسجد است. مسجد شاهزاده در میدان شهدای فعلی قرار گرفته است و به مسجد شهدا معروف است. درزمان عباس میرزا ولیعهد شروع به ساختمان شده و در زمان مهدیقلی میرزا برادرمحمد شاه تکمیل گردیده است. مسجد مقبره در اول بازار کفاشان قرار دارد . نه ستون سنگی خوش تراش دارد. گنبدهایش بلند و ضربی است. در زلزله 1193 سقف آن فرو ریخته و بعدا ساخته شده است . این کار توسط مرحوم میرزا مهدی قاضی طباطبائی انجام پذیرفته و چون مقبره خودشان درآن جاست به نام مقبره خوانده شده است . مقبره آیت ا... شهید سید محمد علی قاضی طباطبائی نیز د رهمین مسجد قرا ردارد. مسجد ظهیریه در جانب غربی بقعه سید حمزه واقع شده است . مسجدی بدون ستون و در ابعا د 8 ×20 متر دارای گنبدی بزرگ است. تزئینات ونوشته های سقف مسجد مذهب هستند . بانی این مسجد ظهیرالدین پسر صدرالدین وزبر آذربایجان است که بقعه و مدرسه سید حمزه را تعمیر و این مسجد را در سال 1087 هجری احداث نموده است. این مسجد وقف نامه ای مفصل دارد و آخرین بار د ر1297 در زمان ناصرالدین شاه دوباره سازی شده است. مدارس 1- مدرسه اکبریه: این مدرسه عمارت دو طبقه مفصلی داشت که در سال 1266ه.ق. در ضلع غربی و شمالی صحن بقعه صاحب الا مر از طرف میرزا علی اکبر خان مترجم ودبیر کنسولگری روسی بنیان نهاده شد. 2- مدرسه جعفریه: جعفریه مدرسه کوچکی است که دربازار مسجد جامع- جنب مدرسه طالبیه متصل به دیوار شرقی مسجد اسماعیل خاله اوغلی واقع شده است . راه آن از دالان طالبیه ، بین حوضخانه و مسجد نامبرده تعبیه گردیده است. 3- مدرسه حاج صفر علی: این مدرسه تقریبا روبروی سرای بزرگ شاهزاده واقع شده است . بانی آن تاجر نیکوکاری بوده به نام حاج صفر علی که درروزگار نایب السلطنه در تبریز می زیسته است. 4- مدرسه خواجه علی اصغر : این مدرسه درکوچه حرم خانه پشت عمارت عالی قاپو یا کاخ استانداری کنونی واقع شده است . بانی این مدرسه و مسجد حاج علی اصغر معروف به خواجه مازندرانی بود که ظاهرا در روزگار فتحعلی شاه می زیسته است. 5- مدرسه صادقیه: این مدرسه در انتهای شمالی راسته کهنه که به بازار صادقیه معروف است قرار گرفته ، مدرسه ای است دارای حجرات مستعد جهت طلاب علوم دینی و یک مسجد با طاق های آجری ضربی و ستونهای سنگی و مسجدی به صورت تالاری دراز در جانب شرقی مسجد بزرگ ، جهت زنان نمازگزار . بانی این مدرسه و مسجد میرزا صادق نامی از اهل اشتهار بود که در زمان شاه سلیمان صفوی سمت استیفا داشت . این مدرسه و مسجد نیز دارای موقوفات زیادی می باشد. نادر میرزا درتاریخ و جغرافیای دارالسلطنه تبریز ص 116 می نویسد : این مدرسه را حمامی بر نیکو بود که اکنون ویرانه است. 6- مدرسه طالبیه: این مدرسه در بازار مسجد جامع تبریز واقع شده است . مدخل آن دالانی است که سطحش قریب به یک مترو نیم از کف بازار پایین تر است . سابقا این دالان سرپوشیده و مسقف بود . عمارت شمالی در نیمه دوم قرن یازدهم هجری از طرف حاج طالب خان پسر حاج اسحق تبریزی ساخته شده و طبق وقف نامه ای که به مهر و امضای چهارده تن ازعلما رسیده در تاریخ 1087 ه . ق. پس ازپایان عمارت طالبیه ، درآمد مستغلاتی به هزینه اداری و حفظ و حراست مدرسه مزبور اختصاص یافته است. 7- مدرسه ظهیریه: این مدرسه یکی از بناهای میرزا محمد ابراهیم ظهیرالدین وزیر آذربایجان است که د رسال 1089 ه .ق. د رزمان سلطنت شاه سلیمان صفوی در کنار مسجد ظهیریه یا قزللو مسجد ساخته شده است. 8- مدرسه کاظمیه: کاظمیه نام مدرسه و مسجدی است که در محله چنار ، انتهای بازار مسجد جامع واقع شده است . بانی آن سلیمان خان بن شم خال خان افشار حاکم صائن قلعه بوده و این بنا را به نام سید کاظم رشتی شاگرد معروف شیخ احسانی ساخته و ثواب آن را به روان سید رشتی هدیه نموده و تولیت آن را به ملا علی مرندی واگذار کرده است و بنای مدرسه و مسجد کاظمیه در سال 1271 ه . ق. پایان پذیرفته و بر اثر بی سرپرستی مسجد متروک گردیده و همچنین حوادث طبیعی از قبیل بادوباران و زلزله وغیره کم کم عمارت کاظمیه را به ویرانی کشانده است به طوری که اکنون جز ویرانه ای حسابی از آن مدرسه و مسجد با عظمت یکصد و بیست سال پیش چیزی بر جای نیست. مدرسه نصریه: این مدرسه یکی از تنوعات عمارت نصیریه بود که به نام وصیت ابوالنصر حسن فرمانروای آق قویونلو پس از درگذشت وی ساخته شده است. این مدرسه مانند سایر قسمت های عمارت نصریه در نتیجه زلزله و حوادث مختلف ویران شد و در زمان نایب السلطنه عباس میرزا ، مرحوم حاج میرزا مهدی قاضی از در آمد موقوفات عمارت نصریه در محل آن ، مدرسه جدیدی ساخت که اکنون به مدرسه حسن پادشاه معروف است. نخستین مدرسه نیز درتبریز بنیان نهاده شد. کسروی د رجلد اول تاریخ مشروطه می نویسد : حاجی میرزا حسن... رشدیه درجوانی به بیروت رفت و درآنجا دبستانها را دید و شیوه آموزگاری آنها را یاد گرفت و چون به تبریز بازگست، بر آن شد که دبستانی به شیوه آنها بنیاد گذارد،و درسال 1267 بود که به این کار پرداخت ،... به جلو ایشان پیش تخته نهاد و الفبا را به شیوه آسان و نوینی (شیوه ای که امروز هست) آموخت و از کتابهای آسان درس فارسی گفت و شاگردان راپاکیزه نگه داشت و درآمدن و رفتن برده گذاشت و پس از همه تابلویی که نام"مدرسه رشدیه"به روی آن نوشته بود بالای در زد . کودکستان و مدرسه کرو لال ها نخستین کودکستان و نخستین مدرسه کر ولال نیز در تبریز بنیاد گذاشته شد. جبا رباغچه بان که سیمایش آشنای مردم ایران است آموزگاری ارجمند و مبتکری شایسته بود که ابتدا درتبریز کودکستانی را تحت عنوان باغچه اطفال دایر و به همان خاطر خود را باغچه بان نامید . آقای سرداری نیا د ر"مشاهیر آذربایجا ن" طی شرح زندگانی جبار باغچه بان مینویسد : مدرسه کر ولال ها را جبار باغچه بان درکو چه انجمن درسال1303 شمسی با وجود مخالفتهای زیاد از جمله رئیس فرهنگ وقت دکتر محسنی در تبریز دایر کرد . این کلاس جنب باغچه اطفال باغچه بان در کوچه انجمن درساختمان معروف به عمارت انجمن تاسیس شد. آقای سرداری نیا در ادامه می افزاید : جبار باغچه بان اولین مولف و ناشر کتاب کودک درایران است. او از سال 1307 شمسی علیرغم دشواریهای وسیع چاپ و کلیشه، چاپ کتابهای ویژه کودکان را با نقاشی هایی که خود می کشید آغاز کرد و گفتنی است که یکی از کتابهای وی نیز با عنوان "بابا برفی " توسط کانون پرورش فکری کودکا ن و نوجوانان به چاپ رسیده و شورای جهانی کتاب کودک آن را به عنوان بهترین کتاب کودک انتخاب کرد . تبریز قلب شمالغرب كشور تبریز قلب شمال غرب کشور ایران اسلامی، از دیرباز مهد صنعت و تجارت بوده و هست . درزمینه صنعت ، شهرک صنعتی غرب تبریز ، مجتمع عظیم پتروشیمی ، کارخانجات عظیم ماشین سازی ، تراکتور سازی، ایدم، موتوژن ، بلبرینگ سازی ، پیستون سازی ، صانع ، مرکز تحقیقات صنایع سنگین ، آذر بنیاد، صنایع نساجی تبریز، و... را در بر دارد. شهرک صنعتی شهید رجایی ، شهرک صنعتی شهید سلیمی ، چرم شهر ، و... از جمله شهرک های صنعتی متعدد تبریز و پیرامون آن می باشند که مراکز صنعتی کوچک متعددی را در بطن خود جای داده اند. کارخانجات عظیم کبریت این شهر از شهرت دیرینه ای برخوردار است . در زمینه صنایع غذایی وشکلات و غیره نیز صاحبان صنایع شکلات تبریز حرف نخست را می زنند . در زمینه صنعت دیرینه فرش ، فرش تبریز همواره شهرت جهانی خویش را حفظ کرده است صادرات فرش تبریز یکی از منابع قابل توجه ارزی به شمار می آید . بازار تجارت تبریز نقش موثری در تجارت منطقه ایفا می کند . نخبگان تجارت این شهراز ارکان تجار منطقه محسوب می شوند و هنرمندان تبریزی نیز در تمامی زمینه ها همواره خوش درخشیده اند . واین توفیق برای تبریز بس که قرآن نویسان شهیر معاصر از این شهر بوده اند و در این شهر می زیسته اند . شادروان "استاد میرزا طاهر خوشنویس " و استاد حاج حسن هریسی " که قرانهای تحریری این دو استاد بزرگوار زینت بخش خانه های مردم مسلمان کشورمان است. سوغاتی ها آجیل، ریس، نوقا، قورابیه،کفش،فرش دستبافت ، اقلام مختلف صنایع دست باف، پنیر لیقوان، خیار شور باسمنج و... را می توان نام برد. میوه ها انواع انگور، گیلاس، آلبالو، گلابی، هلو سیب، آلوچه، توت سفید، شاه توت ،زالزالک از جمله میوه هایست که از قدیم در تبریز بوده است اگرچه امروزه میوه جات دیگری نیز دراین منطقه به ثمر می رسد. غذاهای سنتی تبریز انواع آش، کوفته تبریزی، چلو کباب، دلمه برگ و... موزه آذربایجان از دیگر نقاط دیدنی شهر تبریز موزه اذربایجان را باید نام برد . این موزه درمساحتی قریب به 3000 متر مربع درسال 1341 مورد بهره برداری قرار گرفته است و مشتمل بر3 سالن نمایش 2300 قطعه شیء ثبت شده می باشد . آثار به نمایش گذاشته شامل اشیاء باستانی از دوران های مختلف تاریخی ، آثار مردم شناسی و آثار مشروطیت می باشد. این موزه در جنب مسجد کبود واقع شده است.

منبع:سایت نهاد رهبری دانشگاه سهند تبریز


ساعت فلشكد ساعت
کد نمایش آب و هوا کد نمایش آب و هوا
فال حافظ